شناخت و تفسير هر انديشه و صاحب آن، بسته به فرهنگي كه آن  انديشه و فيلسوف را مي پذيرد متفاوت  است. نيچه فيلسوفي است كه فراتر از هزاره ها و مرزها انديشيده و خوانش هاي متعددي از او فراتر از موطن اصلي اش آلمان موجود است.اولين اين خوانش ها در آلمان تحت تاثير خواهرش اليزابت در پاره اي به تحريف انجاميد كه بارزترين آن، تحريف انديشه هاي نيچه توسط ناسيونال سوسياليسم ها و نازي ها بود. در ايتاليا استقبال و درك نيچه عميقا با اقدام و ويراستاري و نشر آثار نيچه توسط كولي و مونتيناري گره خورده و جنبه هايي از نوزايي نيچه اي در ايتاليا ديده مي شود. در ايالات متحده آمريكا تصويري از نيچه پراگماتيك به چشم مي خورد.

كتب راجع به نيچه كه در 1968 بيش از 4500 عنوان در تمام زبان ها وجود داشت، امروزه عملا خارج از شمار است. با يك جستجوي ساده در موتور جستجوي Google به بيش از 12 ميليون يافته و مقاله از نيچه و درباره نيچه مي رسيم كه سهم خوانش هاي ايراني و مقالات فارسي نيز در اين بين چشمگير است.

وبلاگ انساني بسيار انساني در آستانه يك سالگي خود قرار دارد، و در اين يك سال سعي داشته با تكيه بر مستند ترين و قوي ترين خوانش ها و تفسير ها سهمي در جهت شناساندن نيچه به ايرانيان داشته باشد. البته خوانندگان اين وبلاگ بايد بگويند كه چقدر در رسيدن به اين مهم موفق بوده ام. بهر روي تلاش من در اين مجموعه وبلاگ كه اخيرا در گروه نيچه در ياهو نيز ادامه پيدا كرده، صرفا شناساندن دقيق فيلسوفي بوده كه ايرانيان را راستگوترين و راست تيرانداز ترين قوم تاريخ مي داند.

در ايران متاسفانه به دليل مواردي كه خارج از بحث ماست تلاش دقيق و خالي از تعصب و غرض ورزي براي شناساندن نيچه نشده است و به جز ترجمه هاي دقيق استاد ارجمند «داريوش آشوري» و البته برخي ديگر از دوستان، مستندات دقيقي از آثار و انديشه هاي نيچه در دسترس نيست.

متاسفانه عده اي روشنفكر نما، با پيراهن عثمان قرار دادن جمله «تنها آن گاه كه همگان مرا انكار كرده ايد، نزد شما باز خواهم گشت» نيچه، سعي در تخريب تمام خوانش ها و تفسير هاي نيچه داشته اند كه البته خود نيچه جواب اين مگسان بازار را در چنين گفت زرتشت اينگونه مي دهد:

«بنگريد اين زايدان را! هميشه بيمار اند. زرداب خود را بالا مي آورند و روزنامه اش مي خوانند. يگديگر را مي بلعند، اما يكديگر را نيز نمي توانند بگوارنند. بنگريد اين زايدان را! هر چه بيش تر ثروت گرد مي كنند مسكين تر مي شوند. در پي قدرت اند، اين ناتوانان، و نخست اهرم قدرت، پول بسيار![1]

با روان هاي تنگ شان به تو مي انديشند و همواره از تو انديشناك اند! سرانجام انديشيدن بسيار به هر چيز انديشناكي است. با ستايش هاشان نيز وز-وزكنان گردت مي گردند. اما ستايشگري شان نيز پيله كردن است و بس. اينان ستايشگران اند و لابه گران و ديگر هيچ.»[2]

يك سال با انساني بسيار انساني، با شما بودم و از نيچه گفتم و فلسفه او. در اين يك سال سعي داشته ام صرفا ديني را كه به او به عنوان يك ايراني احساس مي كنم ادا كنم. نيچه براي ايرانيان كم نگذاشته است. توجه او به فرهنگ غني و باستاني ما و همنشيني او با اشعار حافظ، مولوي و سعدي او را هميشه نزد ايرانيان محبوب نگاه خواهد داشت. اميدوارم كه كج فهمي و كج سليقگي در تفسير انديشه هاي او، باعث نشود كه خوانش هاي غلطي از نيچه در ايران به جهاني كه امروزه براي او حق شهروندي در نظر مي گيرد عرضه كنيم. اينك گاه ارزيابي دوباره همه ارزشها ست.

                                                                                                 احسان گزوكي

                                                                                                ارديبهشت 1385